Yazmak güzeldir

Venezuela Ekonomik Krizi

2 67

Venezuela Ekonomik Krizi 

Venezuela güney Amerika’da yer alan bir ülkedir. Başkenti Caracas’tır yer altı kaynakları bakımından oldukça zengindir. Özellikle de ülkede petrol rezervleri fazladır

Peki bu ülke nasıl oldu da ekonomik krizi yaşayarak batma noktasına geldi ? gelin beraber inceleyelim.

Ülke genelinde ekonomik krizin yaşanmasının nedeni olarak 2 farklı görüş sunulmuş ;

1.Görüş = Popülizmhalkla ilgili her şeyi yüceltme eğilimi ve tutumu.

Hugo Chavez2 Şubat 1999 – 5 Mart 2013 tarihleri arasındaki Devlet Başkanı 1998 yılında yapılan siyasi seçimler sonucu %56 oy alarak Devlet Başkanlığını kazanmıştır. Chavez ilk yıllarda halk tarafından benimsenen politikalara imza attı.

Bolivar misyonu adını verdiği siyasi programla, fakir vatandaşlarına geniş çaplı yardımlarda bulundu. Chavez için işler iyi gidiyordu halk ondan memnundu.

Taki 2002 yılındaki darbe girişimine kadar, yapılan darbe sonucu Chavez iktidardan indirildi. Fakat 2 gün sonra tekrar Devlet Başkanlığı koltuğuna oturmayı başardı.

Chavez ilerleyen yıllarda ekonomiyi önemsemeye ve ekonomik faaliyetlerin uygulanmasına yönelik adımlar attı. İktidar ekonomiyi kendi adamları ile ele geçirdi, Ulusal kalkınma fonu Chavezin talimatları ile işlemeye başladı. Parlamento’dan onay alınmadan bütçe dışı fon kuruldu bu fon denetimlerden muaf tutulmuştu.

Kurulan fon ülkedeki petrol gelirlerini parlamentoya danışmadan sorgusuz,sualsiz bir şekilde çeşitli yatırımlara harcanmasına neden oldu. Takvimler 2012 yılını gösterdiğinde ekonomik fon kamu harcamalarının yarısını yapar hale geldi. 2005-2012 yılları arasında 100 Milyar $ civarında para, inşaatı tamamlanamayan yatırımlara gitmişti.

Kurulan fondan ülkenin yoksul kesimlerine hastane ,okul vb. yatırımlar yapılıyordu, Chavez referandum yoluyla Anayasa’da değişikliklere gitti. 2004 yılında ülkede Kuvvetler AyrılığıKuvvetler ayrılığı, devleti oluşturan üç mekanizma; yasama, yürütme ve yargının birbirlerinden ayrılmasıdır. fiilen kalktı. Artık Chavezi yüksek yargıda denetleyemeyecekti , Yargıçlar ise hükumete danışmadan kararlar almaya başlamıştı.

Venezuela artık sadece petrol gelirine dayalı bir ekonomik sisteme bürünmüştü. Üretim durma noktasına geldi, ithalat seviyeleri artış gösterdi.

Petrol fiyatı varil başına 100 $ iken ekonomik olarak bir sorun yoktu. Fakat petrol fiyatları artınca, yapılan fon politikası daha da değer kazanmaya başladı, buda ülkede üretimin tamamen durmasına neden oldu, artık her şey ithal olarak getiriliyordu.

Bolivar fonun değer kazanmasıyla birlikte Hollanda HastalığıHollanda hastalığı, ani zenginleşme kaynağına kavuşan bir ekonomide mevcut üretim faktörlerinin diğer üretim alanlarından çekilip yeni kaynağa yönelmesi sonucunda toplam üretimin azalmasına denir. denilen ekonomik sorunla karşılaştı.

Chavez 5 Mart 2013 tarihinde kanser hastalığına yenik düşerek hayatını kaybetti . Chavezin ölümünden sonra iktidara gelen Nicolás MaduroVenezuela Devlet Başkanı döneminde işler iyice sarpa sarmaya başladı. Petrolün varil fiyatı 100 $ iken, 30 $ seviyelerine geriledi bu düşüş, sistemi iflas aşamasına sürükledi.

Venezuela artık en önemli gelir kaynağı olan petrolden gelir elde edemiyordu. Bu yüzden ithalatı’da yeterli düzeyde gerçekleştiremiyordu. Ülkede ihtiyaç duyulan ürünler elde edilemiyordu, çünkü üretimde durmuştu. Fiyatlar artış göstermeye başladı Maduro eski politikaları değiştirerek önlem almayı tercih etmedi. Politikaları iyice öne çıkardı, Tavan FiyatBir mal veya hizmet için devletçe belirlenen maksimum fiyata tavan fiyat denir uygulamasına gidildi.

Market raflarından ürünler çekildi ve karaborsa ticaret başladı, ülkenin sorunlarını dile getirmek isteyen muhalefet partilerinin siyasetçileri tutuklandı.

 

2.Görüş = ABD Baskısı

Chavez 1998 yılında Devlet Başkanlığına seçildikten sonra, ABD ile Venezuela ilişikleri günden güne bozulmaya başladı. Bu durumu tetikleyen nedenlerden biri de Chavezin özellikle petrol ve diğer alanlarda ülkede faaliyet vermekte olan yabancı şirketlerin ödediği payları ve vergileri artırması oldu.

Yazara Ait Diğer İçerikler

Chavez bu yolla elde ettiği gelirleri bir yandan fakir kesimlere yardım adı altında kullandı, diğer yandan ise sağlık,eğitim alanlarında yatırımlar yaparak halkın sempatisini kazandı.

11 Nisan 2002 yılında ülke Silahlı Kuvvetler Komuta Kademesi, Başkanlık sarayına giderek Chavezin istifasını istediler. İddialara göre Chavez bu durumu kabul etti. Chavez Orchila adalarına götürüldü. Pedro CarmonaHugo Chavez’e karşı başarısız bir askeri darbe sırasında Venezuela’nın başkanı ilan edilen eski Venezuela ticaret örgütü lideri. başa geçti ve 1998 Anayasasını askıya aldığını bildirdi.

Camona’nın kuruduğu “Demokratik Birlik” hükumetine ABD başkanı George W. Bush yönetiminden destek geldi. ABD’nin yapılan siyasi değişikliklere bu denli hızlı destek vermesi hasebiyle Venezuela halkı darbenin ABD hükumeti tarafından planlandığı iddialarını öne sürdü.

ABD hükumeti kendilerine yönlendirilen suçlamaları reddetti. 13 Nisan günü Chavez yanlısı 100 bin civarında kişi, Devlet Başkanlığı konutunun önünde toplanıp, Darbeyi protesto etti ve sonrasında Silahlı Kuvvetler bünyesinde bulunan Chavez yanlısı subaylarda Carmona’nın emirlerini dinlememeye başladılar. Venezuela Ekonomik Krizi 

Sonuç olarak Carmona koltuğu bırakmak zorunda kaldı ve 4 Nisan’da Chavez yeniden Başkanlık koltuğuna oturdu. Yaşanan bu olaylardan sonra Venezuela-ABD ilişkileri yeniden sarsılmaya başladı. 2009 yılında Chavez Rusya’da bir üniversitede katıldığı oturumda ABD hükumeti için kullandığı sözler iki ülke arasındaki gerilimin dahada artmasına neden oldu.

Tarihler 2010 yılını gösterdiğinde Venezuela ve ABD hükumetleri karşılıklı olarak büyük elçiliklerini geri çektiler. Bu tarihten sonra ise bir daha hiç elçi gönderilmedi.

2013 yılında Chavez’in ölümünden sonra. İktidara gelen Maduro’da bu soruna bir çözüm getiremedi ve iki ülke arasındaki ilişkiler daha da kötüye gitti. 2014 yılında ABD hükumeti Venezuela’ya Ekonomik AmbargoBir ülkenin ekonomisini çökertmek ereğiyle uygulanan, o ülkeyle her türlü ekonomik ilişkinin belli bir süre için askıya alındığı durum. başlattı.

Bir yandan ülkeye dayatılan ambargonun getirdiği ekonomik sıkıntılar, öte yandan ise petrol fiyatlarındaki hızlı düşüş Venezuela’nın ekonomik çöküşünü hızlandırdı.

Venezuela Ekonomik Krizi 

Sonuç olarak ülke artık büyük bir ekonomik kriz ile boğuşmakta. Ülkenin para birimi Bolivar öyle değer kaybetti ki artık paralardan çanta yapılıp satılmaya başladı

HiperenflasyonHiperenflasyon, enflasyonun yılda yüzde 200 sınırını aştığı anlardaki halidir. Dörtnala enflasyon olarak da adlandırılır. Paranın değerinin yitirdiği en şiddetli enflasyon biçimidir. sorunu ile karşı karşıya kalan Venezuela’da enflasyon oranı %10000 binin üzerinde.

Venezuela Hiperenflasyon Oranı Çizelgesi – Kaynak: Uluslararası Para Fonu

Venezuela Ekonomik Krizi 

Ülkede Bolivar parası dolar karşısında faaliyet gösteremiyor. 1000 $ (Dolar) 248471514.79 Bolivar ediyor. Bu rakamlar döviz kurundaki değişikliklere göre farklılık gösterebilir

Ülkedeki market fiyatlarına bir göz atalım. Ülkenin kendi para birimi o kadar çok değer kaybetti ki 1 kg domates almak için destelerce para vermeniz gerekiyor aşağıdaki görsellerde de görüldüğü gibi.

Deutsche Welle medyasının hazırladığı video Venezueladaki ekonomik krizi gözler önüne seriyor 

Venezuela Ekonomik Krizi 

2 Yorumlar
  1. Haluk

    Başarılı bir yazı olmuş tebrikler.

    1. Taha

      Teşekkür ederiz.

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.